Voedselallergie

Naar schatting heeft 25% van de bevolking last van een of meerdere voedselintoleranties. Dat wil zeggen dat ze bepaalde voedingsmiddelen of voedingsstoffen niet goed verteren, niet goed opnemen of niet goed kunnen afbreken. 
Dat geeft vaak maagdarmklachten, maar het kan ook een oorzaak zijn van heel veel uiteenlopende lichamelijke en mentale klachten. 
Er is wel een verschil met een voedselallergie. Overkoepelend valt het allemaal onder voedselovergevoeligheid. 

Voedselallergie betekenis

Het verschil met een voedselallergie is dat bij voedselintolerantie niet de typische immunologische IgE reactie tegen een eiwit plaatsvindt. En bij een voedselallergie speelt wel een IgE-reactie. 
Het komt minder vaak voor, zo’n 2-3% van de volwassenen en bij kinderen 5-8%.

Bij een voedselallergie vindt er meteen een reactie plaats na het eten van het voedingsmiddel.
Je kunt er achter komen door bloedonderzoek, huidpriktest of eliminatie/provocatie onderzoek. 
Het immuunsysteem is betrokken en je kunt er niets van eten, ook sporen kunnen een reactie geven. En het kan levensbedreigend zijn. We noemen dit een type I reactie. 

Denk aan vis, melk, noten, eieren, pinda’s, soja, tarwe. 

Voedselintolerantie betekenis

Wat is een voedselintolerantie? Bij een voedselintolerantie is het immuunsysteem niet direct betrokken, al zijn er uitzonderingen zoals IgG-gemedieerde reacties (type 3 reactie zie hieronder).
Het gaat ook gepaard met de aanmaak van antilichamen. Het verschil is niet altijd zo duidelijk en de onderliggende oorzaken zijn sterk overlappend. 

De bekendste voedselintoleranties zijn glutenintolerantie, lactose-intolerantie, fructose-intolerantie, FODMAP-intolerantie en histamine-intolerantie, maar in principe kan je intolerant zijn of worden voor elk voedingsmiddel of elke voedingsstof, voor suikers, eiwitten of vetten, voor natuurlijke en chemische additieven, voor bioactieve stoffen in de voeding, … 

Het gaat hierbij om enzymatische tekorten. De reactie kan plaatsvinden tot 72 uur na het eten van het voedingsmiddel.
De hoeveelheid die je kunt eten is bij iedereen anders en het is niet levensbedreigend. 

Alles wat je lichaam niet kan verteren, opnemen en verwerken, kan in mindere of meerdere mate klachten veroorzaken. Sommige mensen zijn intolerant of ‘overgevoelig’ voor zóveel voedingsmiddelen dat ze bijna niets kunnen eten. 

Het schrappen van voedsel dat je niet verdraagt, lijkt logisch, maar het pakt de oorzaak niet aan en het zorgt er niet voor dat je er wel tolerant voor wordt. Als je de oorzaken behandelt, hoef je niet levenslang bepaalde voedingsmiddelen te vermijden.

Voedselintolerantie symptomen

Voedselintoleranties kunnen een breed scala aan klachten veroorzaken, vaak afhankelijk van het type intolerantie en de voedingsmiddelen die daarbij een rol spelen. 

• • Het vaakst komen gastro-intestinale klachten voor: Buikpijn of krampen, winderigheid, opgeblazen gevoel, misselijkheid, diarree, verstopping, brandend maagzuur of reflux

• • Sommige voedselintoleranties kunnen ook huidproblemen veroorzaken zoals roodheid of huiduitslag, netelroos, eczeem of droge/jeukende huid

• • Wat ook kan voorkomen zijn luchtwegklachten zoals chronische neusverkoudheid, oorontstekingen, sinusproblemen

• • Energie en vermoeidheidsklachten

• • Hoofdpijn en migraine klachten

• • Spierpijn, stijfheid in gewrichten

• • Psychologische en neurologische klachten zoals verminderd concentratievermogen, angsten, prikkelbaarheid

• • Overige klachten als onverklaarbare gewichtstoename of -afname, zwelling in gezicht, handen of voeten, tandvleesproblemen.

Lactose-intolerantie

Een voorbeeld intolerantie die veel voorkomt is een lactose-intolerantie. Lactose of melksuiker is een suiker die vooral in melk en melkproducten zit. Maar zit ook in veel bewerkt voedsel, zoals ontbijtgranen, brood, gebak, soepen, sauzen, kant-en-klare maaltijden, vleesvervangers etc. 

En wordt ook veel gebruikt als vul-en tabletteermiddel in medicijnen en voedingssupplementen. Dus check daar of lactose-vrij erop staat. 

Lactose-intolerantie is het gevolg van een volledig of gedeeltelijk gebrek aan het enzym lactase. Bij een gebrek aan lactase wordt lactose niet goed afgebroken en niet opgenomen in de dunne darm. 

Ze wordt in dat geval naar de dikke darm gevoerd en door de darmbacteriën gefermenteerd tot zuren en gassen (waterstofgas, methaan en koolstofdioxide), wat een opgeblazen gevoel, winderigheid en buikpijn kan veroorzaken. Lactose trekt ook water in de darm, zodat de darm uitzet en de darmperistaltiek versnelt, met als gevolg buikpijn, opgeblazen gevoel en diarree (Deng Y, 2015).

Mensen met lactose-intolerantie kunnen wel gefermenteerde melkproducten eten, zoals yoghurt, kefir, viili, karnemelk, kwark, sommige kaassoorten en zure room (tenzij ze ook allergisch zijn voor eiwitten in koemelk).

Let bij lactose-vrije alternatieven zoals amandelmelk, sojamelk er wel op dat het product niet veel toegevoegde suikers of andere toevoegingen heeft. 

Allergie type 3

Dit is een vertraagde IgG reactie. Deze vertraagde reactie komt vaak voor. En kan ook veel vage klachten geven. 

Het treedt op na 2 uur tot 3 dagen na het eten van een voedingsmiddel. Meestal eet je een combinatie van voedingsmiddelen in een maaltijd, dus is het soms lastig te achterhalen welk voedingsmiddel het geweest is. Een voedingsdagboek bijhouden en je klachten na elke maaltijd noteren, kan helpen om bepaalde boosdoeners op te sporen, maar ook dat is niet altijd zo simpel en rechtlijnig.

Je kunt ook een bloedonderzoek doen. Je krijgt een lijst met voedingsmiddelen die je tijdelijk kunt schrappen afhankelijk van in welke klasse reactie ze vallen.
Na een aantal weken bijvoorbeeld 6 weken kun je ze weer 1 voor 1 introduceren. Belangrijk in dit proces is om de voedingsmiddelen te rouleren. 

Belangrijk is wel om te werken aan de oorzaak en de spijsvertering te verbeteren of andere oorzaken aan te pakken. De darmen spelen een belangrijke rol hierbij. 

Heb je klachten en wil je graag weten wat er bij jou speelt, neem contact op. We kunnen een voedselintolerantie test laten doen of bijvoorbeeld bij aanhoudende darmklachten een darm ontlastingtest. Afhankelijk van jouw klachten en een uitgebreide anamnese kijken we samen wat een goed idee is in jouw specifieke situatie.