Huidklachten komen vaak van binnenuit en het is goed om de oorzaak van de klachten te onderzoeken en die te behandelen. Anders blijven de klachten terugkomen. Een huidklacht die ik in deze blogpost wil behandelen gaat over het veelvoorkomende eczeem.
Wat is Eczeem ?
Eczeem omvat verschillende huidaandoeningen die worden gekenmerkt door een jeukende, rode en ontstoken huid. Het is een chronische aandoening, wat betekent dat het langdurig kan aanhouden of terugkeren. Eczeem kan op elke leeftijd voorkomen, van baby’s tot ouderen.
Veel voorkomende symptomen van eczeem zijn:
– Een schilferige huid met roodheid en gebarsten plekken (droog eczeem)
– Ernstige jeuk of een branderig gevoel van de huid
– Bultjes of blaasjes met vocht die kunnen openbarsten (nat eczeem)
– Blaren als gevolg van verergering van het eczeem
– Verandering van pigment of kleur van de huid
– Een droge, ruwe en schrale huid
De intense jeuk leidt vaak tot krabben, wat irritaties, wondjes en infecties kan veroorzaken. Dit houdt de aandoening in stand en heeft een grote invloed op de kwaliteit van leven. Er wordt vaak gedacht dat de huiduitslag besmettelijk is, maar dat is een hardnekkige misvatting.
Eczeem soorten
Niet alle vormen van eczeem zijn hetzelfde. De belangrijkste vormen zijn:
Constitutioneel eczeem: Dit is de meest voorkomende vorm van eczeem en wordt ook atopisch eczeem genoemd. Atopie betekent de aangeboren aanleg om allergisch te worden. Soms wordt gezegd dat het ‘in de familie zit’. De vraag is of dit erfelijke aanleg is, of dat het, zoals zoveel, te maken heeft met overgeërfde leefstijl. Constitutioneel eczeem kan in bepaalde periodes heel veel klachten geven, waarna het weer een poosje rustiger is. Vaak zijn de klachten in de winter erger door de droge vrieslucht.
Seborroïsch eczeem: Dit is een milde vorm van eczeem die ook veel voorkomt. Ongeveer één op de twintig mensen heeft last van seborroïsch eczeem, mannen wat vaker dan vrouwen. Je herkent het aan een rode huid met gele, vettige schilfers. Soms jeukt het, maar niet altijd. Vaak komt het voor op het gezicht: bij de neus, wenkbrauwen en hoofdhuid. Eczeem rond ogen en oogleden komt ook voor.
Ook komt het voor achter de oren, op de oogleden, op de borst en rug en in lichaamsplooien.
Contacteczeem: Dit ontstaat wanneer de huid in aanraking komt met een stof die voor irritatie zorgt. Het kan gaan om bepaalde metalen (nikkel is berucht), planten, schoonmaakmiddelen, wasmiddelen etc.
Behalve wanneer het duidelijk is dat het eczeem ontstaat door contact met een irriterende stof, wordt vaak gezegd en gedacht dat er geen oorzaak te achterhalen is. Behandeling van eczeem is in de reguliere geneeskunde dan ook vaak een zalfje, het advies om de huid niet uit te laten drogen, en geen zeep gebruiken. En als dat allemaal niet helpt, worden corticosteroïden voorgeschreven. Maar dat is vooral symptoombestrijding.
Eczeem oorzaken
Eczeem ontstaat door een complex samenspel van verschillende factoren. Constitutioneel eczeem wordt veroorzaakt door een ingewikkelde interactie tussen genetische en omgevingsfactoren, waarbij het immuunsysteem een rol speelt.
Het risico op het ontwikkelen van eczeem is hoog wanneer één of beide ouders een atopische aanleg hebben, wat betekent dat ze allergisch of gevoelig zijn voor bepaalde niet-levensbedreigende stoffen. Een genmutatie in de huidcellen kan de huidbarrière verstoren.
Verschillende prikkels en stoffen uit de omgeving kunnen een overgevoelige reactie van de huid veroorzaken. Dit kan een erfelijke component hebben, maar dat is niet altijd het geval. De huid kan bijvoorbeeld reageren op warmte, transpiratie, droge lucht, bepaalde voedingsmiddelen, huisstofmijt, zeep of chemicaliën in schoonmaakmiddelen. Sommige factoren kunnen de kans op het ontstaan van eczeem vergroten.
Een verstoorde huidbarrière zorgt ervoor dat de huid meer vocht verliest en uitdroogt, waardoor het minder goed beschermd is tegen irriterende stoffen en allergenen. Deze stoffen kunnen de huid binnendringen, waardoor ontsteking en een overactieve immuunrespons ontstaan. Het immuunsysteem reageert overdreven op onschuldige stoffen, wat leidt tot typische eczeemklachten zoals jeuk en roodheid.
Een gezond darmmicrobioom is ook belangrijk voor een gezonde huid. Mensen met constitutioneel eczeem hebben vaak een lagere diversiteit aan goede darmbacteriën en een verhoogde doorlaatbaarheid van de darm. Goede darmbacteriën zoals Bifidobacterium en Lactobacillus kunnen beschermend werken tegen ontstekingsziekten van de huid, waaronder eczeem. Deze bacteriën produceren korteketenvetzuren zoals butyraat, die de huidbarrière kunnen verbeteren door ontstekingsfactoren te verminderen.
Ook een voedselallergie kan de boosdoener zijn van huiduitslag. Tgv allergische reacties wordt er histamine in de huid vrijgemaakt. Dit veroorzaakt jeuk, roodheid en irritatie.
Welke eczeem maatregelen kun je nemen?
Eczeem is een ingewikkelde huidaandoening die door verschillende factoren wordt beïnvloed. Mensen met eczeem kunnen profiteren van het vermijden van bepaalde voedingsmiddelen en het verhogen van de inname van voedsel dat helpt om de symptomen te verlichten. Op die manier kun je je huid van binnenuit ondersteunen met voeding. Maar het is belangrijk om te begrijpen dat er geen universele oplossing is die voor iedereen werkt. Daarom is het essentieel om te ontdekken welke specifieke triggers jouw eczeem veroorzaken.
Specifieke voedingsmiddelen zoals tarwe (gluten), zuivel (koemelk), eieren, pinda’s, soja, vis en schaaldieren staan bekend als triggers voor huidontstekingen. Maar ook sommige soorten fruit en noten kunnen reacties veroorzaken. Welke voedingsmiddelen precies reacties uitlokken, verschilt per persoon. Dit kun je laten uitzoeken.
Het kan ook door huidcontact met stoffen zoals wol, zeep, wasmiddel, parfum, conserveermiddelen, huisstofmijt, huisdieren en metalen.
Zorg verder voor voldoende ontspanning en rust. Stress kan eczeemklachten triggeren of verergeren.
Let op je spijsvertering, tips voor het ondersteunen van je spijsvertering vind je hier.
Zorg voor voldoende vitamine D. Vitamine D speelt een belangrijke rol bij de bescherming van de huid tegen infecties. Veel mensen in Nederland hebben een tekort aan vitamine D. Dit kun je onderzoeken met deze zelftest voor vitamine D (thuis met vingerprik).
Enkele tips voor voldoende vitamine D zijn:
-Neem in de zomermaanden dagelijks tussen 10 en 14 uur een zonnebad van 15 minuten.
-Gebruik dagelijks vitamine D-rijke voedingsmiddelen: bijv. vette vis, roomboter en ei.
-Gebruik zo nodig een vitamine D-supplement.
Zorg voor voldoende zink. Zink speelt een belangrijke rol bij het afnemen van allergische reacties, bescherming tegen (huid)infecties, de wondgenezing en de omzetting van vetzuren in huidondersteunende hormonen. Eet daarom dagelijks zinkrijke voedingsmiddelen, zoals volle graanproducten, mager vlees, vis, ei, peulvruchten, noten en zaden.
Nog meer eczeem voeding tips staan hieronder. Eerst adviezen voor de buitenkant.
Adviezen voor de buitenkant bij eczeem
Houd de huid voldoende vet met een neutrale natuurlijke olie.
Door de huid vet te houden vermindert de jeuk en is de huid minder gevoelig voor infecties. Geschikt hiervoor zijn b.v. amandelolie, kokosolie of karitéboter.
Smeer de aangedane huid eventueel in met een GLA-rijke olie, bijv. borageolie of teunisbloemolie. Prik hiervoor de capsule lek en breng op de huid aan.
Bij een gezwollen, jeukerige huid kan een lotion, gel of crème met kamille, zoethout en/of calendula de zwelling en jeuk helpen verminderen. Gebruik uiteraard deze kruiden niet bij een allergie hiervoor.
Eczeem voeding tips
Eet veel verse groente en fruit van verschillende kleuren.
Door te kiezen voor verse, onbewerkte en biologische voeding verminder je de kans op een te hoge inname van ongezonde vetten, suiker, pesticiden en voedseladditieven. Tegelijkertijd verhoog je de inname van essentiële vitaminen en mineralen die belangrijk zijn voor een gezonde huid, zoals B-vitamines, vitamine C, vitamine E en zink.
Gebruik voldoende omega-3 vetzuren uit vis en lijnzaad en het omega-6 verzuur GLA uit borageolie en teunisbloemolie
Zij hebben een gunstige werking bij eczeem. Bij een tekort aan deze vetzuren is de huid vaak droog en schilferig. Daarnaast helpen visvetten ontstekingen remmen en heeft GLA naast een ontstekingsremmende ook een anti-allergische werking.
Eet dus minimaal 300 gram vette vis per week.
Gebruik dagelijks ½ eetlepel koudgeperste lijnzaadolie over de groenten of door de yoghurt.
Gebruik dagelijks GLA-rijke olie in de vorm van borageollie, teunisbloemolie of hennepzaadolie.
Suppleer omega 3 vetzuren (als je niet genoeg binnenkrijgt door vette vis een paar keer per week of schaal/schelpdieren) door middel van visolie of algenolie.
Let hierbij wel op waar je het koopt. De omega-3 olie van Vitals en Arctic Blue zijn van goede kwaliteit. Bij de website van Vitals kun je de code marrewijk10 gebruiken voor 10%. En bij de website van Arctic Blue met code voedingspraktijkdelft10.
Je kunt omega 3 ook laten testen. Zo laat de omega-3 index test zien welk percentage omega-3 vetzuren ten opzichte van de totale vetzuren in je celwanden is ingebouwd. De status van de 26 belangrijkste vetzuren in jouw lichaamscellen besproken in een uitgebreid rapport met verbetertips.
Heb je een score tussen de 8 en 11% dan zit je in de goede range en kun je daarmee gezondheidsvoordelen behalen. Deze test kun je met code vanmarrewijk ook met 10% korting bestellen.
Eet vitamine E-rijke producten
Neem uitsluitend koudgeperste (extra vierge) oliesoorten vanwege het hogere gehalte aan vitamine E. Eet dagelijks een handje ongebrande noten of zaden of een eetlepel biologische tarwekiemen.
Pas verder op met scherpe kruiden en specerijen
Een andere eczeem voeding tips is kruiden en specerijen mijden zoals in speculaas, ontbijtkoek, kipkerrie e.d. Ze stimuleren de bloedsomloop en kunnen daardoor de eczeemklachten verergeren.
Pre- en probiotica
Om het darmmicrobioom te bevorderen, is het essentieel om voedsel te eten dat rijk is aan goede bacteriën, bekend als probiotica. Hierbij kun je denken aan gefermenteerde voedingsmiddelen zoals zuurkool, kefir, kimchi, miso, tempé, kombucha en gefermenteerde zuivelproducten.
Daarnaast is het belangrijk om voldoende vezels binnen te krijgen, waarvan het aanbevolen dagelijkse hoeveelheid tussen de 30 en 40 gram ligt. Vezels zijn de voeding voor goede darmbacteriën en zijn overvloedig aanwezig in groenten, fruit, noten, zaden, volle granen en peulvruchten.
Om ontstekingsactiviteit in de huid te verminderen, kun je ook voedsel eten dat rijk is aan anthocyaninen. Deze stoffen zijn te vinden in fruit zoals blauwe bessen, bramen, kersen, zwarte bessen, maar ook in rode kool, moerbeien en zwarte sojabonen. Daarnaast hebben knoflook, kurkuma en gember ontstekingsremmende eigenschappen.
Succes met alle eczeem voeding tips en andere adviezen en volhouden is belangrijk. Geef niet op als je na 1 week nog geen verschil ziet. Je lichaam heeft soms even nodig om terug in balans te komen. Voor visolie heb je minimaal 3 maanden nodig zodat je cellen zich kunnen vernieuwen.
Mocht je vrijblijvend een kennismaking willen voor jouw situatie, neem contact met me op.